Man Utd v Leeds - mchuano wa kihistoria wa maandalizi ya msimu Croke Park

- Imechapishwa

Mkutano wa maandalizi ya msimu (pre-season) kati ya Leeds United na Manchester United si jambo jipya, lakini bado unaweza kuwa wa kipekee.

Wapinzani wa Roses watakutana kwa mara ya nne katika majira ya kiangazi nane wanapovaana Dublin Jumatano (19:30 BST kuanza kwa mchezo, moja kwa moja ITV). Hivi karibuni tu Julai 2025 walitoka sare tasa Stockholm.

Mchuano wao wa sasa ni wa kihistoria kwa sababu ya uwanja utakaotumika: Croke Park.

Uwanja huo wenye uwezo wa mashabiki 82,300 kaskazini mwa Dublin umejaa (sold out) unapowakaribisha klabu mbili za England kwa mara ya kwanza. Soka la vyama (association football) halijachezwa kwenye uwanja huo tangu 2009. Kabla ya 2007, halikuwa limechezwa huko kabisa.

Uwanja wenye historia

Kihistoria, Croke Park ulitazamwa kama alama ya utaifa wa Ireland.

Siyo tu kwamba Kanuni ya 42 (Rule 42) ya Gaelic Athletic Association (GAA) ilizuia michezo ‘ya kigeni’—kwa uhalisia, ‘ya Kiingereza’ ya soka na rugby—kuchezwa uwanjani hapo, bali hadi 1971 mtu yeyote aliyekuwa akiitazama au kuicheza hakuruhusiwa kuwa mwanachama wa GAA.

Uwanja wenyewe uliwahi kuwa eneo la shambulio la kulipiza kisasi lenye ukatili mnamo Novemba 1920, ambapo watu 14, akiwemo mchezaji wa Tipperary Michael Hogan, waliuawa na majeshi ya Uingereza, na wengine wengi kujeruhiwa.

Mapema siku hiyo, kiongozi wa Irish Republican Army Michael Collins alikuwa amepanga shambulio kusini mwa Dublin lililosababisha vifo vya watu 14, wakiwemo wanaume 12 ambao Collins aliwaona kuwa ndiyo nguzo ya mfumo wa ujasusi wa Uingereza jijini humo.

Hali ya uwanja kutumika kwa michezo ya GAA pekee ilianza kubadilika kipindi ambacho kazi za ujenzi upya Lansdowne Road—ambako timu za taifa za soka na rugby za Ireland zilikuwa zikicheza—zilipoanza mwaka 2007.

Katikati ya mjadala mkubwa, GAA ilifanyia marekebisho Kanuni ya 42 kuruhusu Croke Park kutumika kwa soka la vyama na rugby kwa muda (temporary basis). Kisha, mwaka 2010, Aviva Stadium ilipofunguliwa kwenye eneo la Lansdowne Road, sera ya kuruhusu Croke Park kutumika kwa michezo mingine kwa kuzingatia kila ombi (case-by-case basis) ilifanywa ya kudumu.

"Michezo kama rugby na soka ilionekana kama ya kiimla (imperialistic) au isiyo sehemu ya utamaduni wetu wa asili," anaeleza Peter McKenna, mkurugenzi wa uwanja na biashara wa Croke Park, katika mazungumzo na BBC Sport.

"Ili kudumisha uanachama, kulikuwepo kile kilichoitwa marufuku. Mambo hubadilika kadri muda unavyopita, watu hupevuka na kuwa na unyumbufu zaidi. Kwa hiyo kanuni hiyo haipo tena, na tuna uhusiano imara sana na Football Association of Ireland na Irish Rugby Football Union."

Timu ya taifa ya rugby ya England ilicheza Six Nations mara mbili Croke Park. Mara ya kwanza ilikuwa 2007, walipopigwa 43-13.

Licha ya wasiwasi kuhusu uwezekano wa mwitikio kwa wimbo wa God Save The Queen kupigwa uwanjani hapo, wimbo huo uliheshimiwa kwa umakini mkubwa, huku sauti ya nahodha mgeni Phil Vickery na wachezaji wake, pamoja na mashabiki wa England, ikisikika wazi—ingawa makelele yao hayawezi kulinganishwa na yale ya nyimbo za Ireland zilizoifuata. Ukweli kwamba kikosi cha Brian O'Driscoll kilishinda kwa urahisi uliifanya, kwa mtazamo wa Ireland, iwe siku kamilifu.

Kulikuwa na malalamiko, kama Sean Kelly, rais wa GAA kati ya 2003 na 2006, alivyokumbuka kwenye www.the42.ie wiki hii.

"Nakumbuka mmoja wao alibeba bango akiwa amevaa jezi ya Celtic [iliyosema]: 'Hakuna michezo ya kigeni Croke Park.' Mwingine alibeba jezi iliyoandikwa, Sean 'Judas' Kelly," alisema.

"Watu wengi waliikubali. Lakini hadi leo, wapo ambao hawajakubali. Na hata kwenye Congress mwaka huu, nilienda kwa wanaume wawili ambao sikuwa nimewaona kwa muda. Mmoja wao alinipokea kwa kunipatia mkono. Mwingine alisema: 'Mimi sishikiani mkono na wewe, uliwaruhusu Brits kuingia Croke Park.' Nikasema: 'Sawa, asante sana.'"

Mei 2011, Malkia Elizabeth II alitembelea Croke Park kama sehemu ya ziara yake ya kihistoria Ireland, ikiwa ni mara ya kwanza kwa mfalme/malkia wa Uingereza kutembelea nchi hiyo ndani ya miaka 100.

Ni kipimo cha jinsi nyakati zilivyobadilika kwamba mjadala mkubwa wiki hii umejikita zaidi kwenye bei zinazotozwa kwa tiketi kwenye tovuti za uuzaji upya (resale sites).

"Nadhani imepungua," alisema McKenna kuhusu upinzani wa michezo yenye asili ya England kuchezwa uwanjani hapo.

"Sisi sote tumekuwa watu wazima zaidi katika utambulisho wetu wa kitaifa.

"Yanayotokea vitani yanaweza kuwa mabaya na hupaswi kuyasahau, lakini huwezi kuendelea kuyaishi. Lazima usonge mbele.

"Tukio la msingi (seminal moment) lilikuwa Malkia Elizabeth kutembelea uwanja. Hilo lilisema mengi kuhusu jinsi mataifa yetu yalivyokuwa yamekuwa huru zaidi na yenye amani, yakitembea bega kwa bega badala ya vinginevyo.

"Sisi sote ni sehemu ya simulizi la historia na viwanja vikubwa kama Croke Park vina hadithi ya kusimulia. Ni muhimu kuwafanya watu waijue, lakini tunapaswa kuishi katika sasa."

Leeds United na Manchester United zinaweza kutegemea uungwaji mkono mkubwa kote kisiwa cha Ireland.

Kupitia majina kama Jonny Giles na Denis Irwin, ambao wote waliwahi kuwakilisha klabu zote mbili, pamoja na aliyekuwa nahodha wa Manchester United Roy Keane, kuna uhusiano wa nguvu wa kiuchezaji na Jamhuri ya Ireland.

Kwa upande wa kuwa timu za kwanza za soka za England kucheza Croke Park, waandaaji wasingeweza kupata tukio kubwa zaidi kirahisi.

"Kihistoria, hatujawahi kuwa na timu mbili za Premiership hapa au timu mbili zisizo za kimataifa," alisema McKenna.

"Kupata moja ya timu kubwa zaidi duniani, Manchester United, kuwa wa kwanza kuvunja ukame wetu kwa hilo ni jambo la kusisimua, na kuna uhasama na Leeds, ambao wana uungwaji mkono mkubwa.

"Huwezi kuleta timu mbili bora zaidi pamoja ili tu kusema hiki ndicho kinachowezekana."